Goed functionerend programma
In de voorgaande vier jaar heeft het expertisenetwerk veel bereikt. “Al doende hebben we een goed functionerend programma ontwikkeld en staat er een proactief programmateam”, zegt Wina. “Het programma bestaat uit verschillende programmalijnen, zoals besloten intervisiesessies, zogeheten ESCapades. Daarin duiken een lector en een praktijkpartner in een actueel vraagstuk. Er zijn ook ESCalatoren: tweemaandelijkse leernetwerkbijeenkomsten met meerdere onderzoekers en een of meerdere praktijkpartners en publiek. Tweemaal per jaar organiseren we ESConferenties waarin alle lectoraten, vele partners, bureaus en brancheorganisaties betrokken zijn.”
Kennis over systemisch co-design
ESC is een levendig netwerk geworden en sluit daarmee geheel aan bij de doelstelling van de SPRONG-subsidie om een stevige samenwerking te vormen over de grenzen van hogescholen heen. Ook inhoudelijk worden flinke stappen gezet. Was Systemisch Co-Design vier jaar geleden nog een nieuw begrip, inmiddels schiet het wortel als aanpak om allerlei maatschappelijke vraagstukken aan te gaan. “Door verschillende projecten rond thema’s als veiligheid, duurzaam ondernemen en digitale inclusie hebben we veel geleerd, bijvoorbeeld het belang om vooraf te investeren in vertrouwen en relaties”, zegt Wina. “Er ligt een Systemisch Co-Design-raamwerk. Dit bestaat uit de competenties voor Systemisch Co-Design: waardeer verschillende perspectieven, (h)erken relaties, verken systeemgrenzen en begrijp emergence. We publiceren op onze ESC-website over onze Systemisch Co-Design-methodologieën en -kennisproducten, die veranderprofessionals kunnen gebruiken.”
Kennisproducten partners doorontwikkelen
ESC wil ook de expertise en ervaring van creatieve bureaus binnen het netwerk beter benutten en verder brengen. Via een open oproep (de ESCall) konden creatieve partners reflecteren op een eigen kennisproduct uit hun praktijk en dit doorontwikkelen. Dit resulteerde in het ESCall-boek. Als afronding bracht het netwerk op de ESConferentie in Pakhuis de Zwijger de ESC-trilogie uit, waarbij ook het ESCollab-boek (ESC & onderzoek) en ESCuela-boek (ESC & onderwijs) horen.
ESCuela-programma
Het ESC-netwerk brengt kennis voort waar ook het onderwijs en docenten de vruchten van plukken. Onderdeel van het netwerk is het ESCuela-programma dat voorziet in een structurele uitwisseling van kennis en mensen tussen de betrokken hogescholen. Een concrete uitkomst is de basistraining Systemisch Co-Design die dit jaar wordt gelanceerd voor iedere professional die maatschappelijke vraagstukken wil aangaan. Lenny van Onselen is onderzoeker bij het lectoraat Co-Design van de Hogeschool Utrecht en kennisregisseur van ESCuela. “In het ESCuela-boek staan mooie resultaten van ESC voor het onderwijs. Denk aan de plek die Systemisch Co-Design heeft gekregen in de al bestaande minor Co-Design van onze hogeschool. Of hoe docenten en studenten van de Hogeschool Rotterdam met het Co-Design Canvas aan de slag gaan met vraagstukken in Rotterdamse wijken.”
“We gaan ons verder richten op de vraag hoe je met Systemisch Co-Design grenzen van opleidingen kunt verleggen.” – Lenny van Onselen, kennisregisseur bij ESC
Onderwijs herontwikkelen
Systemisch Co-Design bewijst zijn waarde ook om veranderingen in het onderwijs zelf in gang te zetten. Zo zijn de Pabo-opleidingen van Hogeschool Inholland herontworpen met inbreng van docenten, studenten en de beroepspraktijk. Hetzelfde gebeurde met alle zorg- en welzijnopleidingen van Hogeschool Utrecht en de technische opleidingen van Hogeschool Rotterdam. “We leerden daarbij ook van De Haagse Hogeschool die het onderwijs al eerder op basis van co-design had herontwikkeld”, zegt Lenny, die verheugd is met het aanbreken van de tweede fase van het ESC-netwerk. “We gaan ons verder richten op de vraag hoe je met Systemisch Co-Design grenzen van opleidingen kunt verleggen en ze laat aansluiten op de dynamiek van de beroepspraktijk. Zo leiden we professionals op die zelf ook geleerd hebben mee te bewegen met de praktijk.”
